Τεράστια η ευθύνη των ΜΜΕ στην διάδοση της συνωμοσιολογίας και της συκοφαντίας

Την Κυριακή 30/8, στο πρώτο πρόγραμμα της ΕΡΤ, η κυρία Σίσσυ Καπλάνη ρώτησε την καλεσμένη της, “τι γίνεται με τα φορτηγά που μεταφέρουν ζώα, αφού είχε διαβάσει ένα άρθρο για παράνομη μεταφορά, και ζώα που φορτώνονται και στοιβάζονται” κτλ κτλ. Είναι σαν να είχε καλεσμένο στην εκπομπή έναν αρχαιολόγο και να τον ρωτούσε τι γίνεται με τις πυραμίδες της Αιγύπτου αφού σε ένα άρθρο είχε διαβάσει πως τις κατασκεύασαν εξωγήινοι.

Ότι διαβάζουμε δεν είναι αλήθεια. Εγώ σήμερα διάβασα ότι στο νησί του Πάσχα στον Ειρηνικό κατοικούσαν εξωγήινοι, οι οποίο ήταν αυτοί που έστησαν τα τεράστια αγάλματα των Moai, γιατί αφού δεν είχαν εφεύρει τον τροχό, πως αλλιώς μετέφεραν τόσους τόνους πέτρας; 🤔 Ας έχουν αποδείξει οι επιστήμονες πώς μεταφέρθηκαν τα αγάλματα, ας το έχουν αναπαραστήσει σε βίντεο, ας μαζεύτηκαν δεκάδες άτομα να τραβήξουν μια ρεπλικα φωνάζοντας “ει ο” για αποδείξουν πως ήταν δυνατόν να γίνει χωρίς τροχό, και χωρίς εξωγήινο. Το άρθρο για τους εξωγήινους είναι εκεί, αυτό και πολλά άλλα, και όσο πιο έγκυρο το σάιτ η το κανάλι της τηλεόρασης που αναπαράγει ένα μύθο, τόσο μεγαλύτερη η ευθύνη του δημοσιογράφου που παραπληροφορει το κοινό.

όσο πιο έγκυρο το σάιτ η το κανάλι της τηλεόρασης που αναπαράγει ένα μύθο, τόσο μεγαλύτερη η ευθύνη του δημοσιογράφου που παραπληροφορει το κοινό.

Δυστυχως στην εποχή του διαδικτύου, ένα ψέμα που γεννήθηκε σε ένα κεφάλι κάποιου, μπορεί πολύ εύκολα να πάρει τεράστιες προεκτάσεις. Και όσον αφορά τι υιοθεσίες στο εξωτερικό που μετονομάστηκαν “μαζικές εξαγωγές αδέσποτων για πειράματα” έχει γίνει ακριβώς αυτό. Το να θεωρεί κάποιος ότι τα αδέσποτα μπορούν να πουληθούν με σκοπό το κέρδος, και ότι υπάρχουν άνθρωποι που πλουτίζουν από αυτό, είναι σαν να πιστεύει πως υπάρχει χρυσάφι στον δρόμο, αλλά με ένα μαγικό τρόπο, κάποιοι το πουλάνε για λεφτά, ενώ οι περισσότεροι το πετάνε στα σκουπίδια.

Είμαστε σε ένα δυτικό κράτος, η τουλάχιστον έτσι θέλουμε να πιστεύουμε. Είμαστε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είμαστε στον 21ο αιώνα. Και ναι, οι ψεύτικες ειδήσεις πετάγονται πλέον παντού σαν τους μαϊντανούς, ειδικά στα σόσιαλ μίντια, όπου μία άσχετη φωτογραφία που μου ζει κάτι να δείχνει και ένα κείμενο που κάτι φαίνεται να λέει χωρίς να λέει τίποτα μοιάζει αληθινό.

Όμως η ευθηνη του δημοσιογράφου είναι μεγαλύτερη από τον απλό χρήστη του Facebook που πατάει “κοινοποιήστε” και μοιράζεται ένα ψέμα με τους πέντε δέκα φίλους του. Πολύ μεγαλύτερη.

Η ευθύνη των δημοσιογράφων ως προς την επικύρωση μιας συκοφαντιας και μιας θεωρίας συνομωσίας στην Ελλάδα είναι τεράστια, και οι ειδήσεις σε εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας και κανάλια της τηλεόρασης οφείλουν να είναι πιο έγκυρες.

Δεν γίνεται εμείς, οι απλοί πολίτες, να κάνουμε καλύτερη έρευνα από γνωστούς δημοσιογράφους. Είναι επικίνδυνο. Δεν γινεται σε μια χώρα όπου η εγκαταλειψη και η κακοποίηση είναι καθημερινό φαινόμενο, εφημερίδες και κανάλια να μην καλύπτουν ποτέ κανένα σχετικό θέμα, αλλά να επαναλαμβανουν τον μύθο “αδέσποτα πωλούνται στο εξωτερικό”. Δεν γίνεται να κάνουν τις λάθος ερωτήσεις. Δεν γίνεται να παραπληροφορουν το κοινό.

Οι ψέυτικες “αποκαλύψεις” για ζώα που πωλούνται για πειράματα κτλ, έχουν κατά καιρούς επικυρωθεί από δημοσιογράφους σε τοπικά μέσα (Νέα Κρήτη, Radiolasithi), που ίσως θα τους συγχωρούσαμε μια σχετική άγνοια, αλλά δυστυχώς δεν είναι οι μόνοι.

Οι γελοίες συκοφαντίες έχουν επικυρωθεί από εφημερίδες όπως η Καθημερινή, και από κανάλια όπως ο Antenna, όπου στο δελτίο ειδήσεων στις 31/01/2019, ο κύριος Χατζηνικολάου ξεκινάει ως εξης: “περίεργες υποθέσεις παράνομης εξαγωγής αδέσποτων ζώων αποκαλύπτουν μέλη φιλοζωικών οργανώσεων“, και το Star, όπου στο δελτίο ειδήσεων στις 10/02/2019, επιτρέπει στην καλεσμένη της, εκπρόσωπο φιλοζωικής οργάνωσης, να υπονοήσει στον αέρα, στο κοινό, στους πολίτες, ότι τα αδέσποτα πωλούνται σε εργασήρια για πειράματα.

Καταλαβαίνουμε πως τα σαιτ, οι εφημερίδες και τα κανάλια προσεγγιζονται από ανθρώπους του φιλοζωικού κόσμου. Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως εγκυρότητα. Οι θεωρίες συνομωσιας συνήθως ξεκινούν εκ των έσω έτσι κι αλλιώς.

Οι θεωρίες συνομωσιας συνήθως ξεκινούν εκ των έσω έτσι κι αλλιώς

Το αντιεμβολιατικό κίνημα ξεκίνησε από έναν γιατρό στις ΗΠΑ, ο οποίος αργότερα έχασε την αδειά του. Ο Von Däniken, κύριος εμνευστής της θεωρίας “αρχαίοι πολιτισμοί = εξωγήινοι” είναι ο συνιδρυτής του Archaeology, Astronautics and SETI Research Association (AAS RA), μια οργάνωση που μοιάζει σοβαρή, ωστόσο ο Däniken έχει γράψει ένα από τα βιβλία του μέσα στην φυλακή, αφού καταδικάστηκε για απάτη. Και φυσικά ο μύθος για τα αδέσποτα που πωλούνται ξεκίνησε εκ των έσω, από μια γυναίκα που ίδρυσε μια ψεύτικη συνομοσπονδια Ζωοφιλικων σωματείων το 1982, και φαντάστηκε έναν κόσμο όπου τα αδέσποτα πωλούνται για πειράματα στο εξωτερικό.

Εδώ και δεκαετίες η θεωρία αυτή έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, και καταλαβαίνουμε πως ήταν φυσικό η κυρία Καπλάνη να πέσει πάνω σε ένα παρόμοιο άρθρο. Όπως έπεσα εγώ πάνω σε άρθρο που ισχυριζόταν πως στο νησί του Πάσχα ζούσαν εξωγήινοι.

Από εκεί και πέρα, είναι ευθυνη δική μου να αναρωτηθω για την εγκυρότητα τέτοιων ισχυρισμων. Με την διαφορά ότι εγώ δεν είμαι δημοσιογράφος, δεν επηρεαζω το ευρύ κοινό, δεν ευθύνομαι για την επικύρωση θεωριών συνομωσίας. Οι δημοσιογράφοι όμως ευθύνονται. Και η αναπαραγωγή ψεμματων και συκοφαντιών στην εποχή μας, από μέσα ενημέρωσης που απευθύνονται σε μεγάλη μερίδα πολιτών είναι ανεπίτρεπτη.

Η Ελλάδα είναι η μονη χώρα παγκοσμίως που μετονόμασε την υιοθεσία εμπόριο, τους εθελοντές λαθρεμπορους και τους ανθρώπους που υιοθετούν “κτηνοβάτες, κακοποιητές και ξενόφερτους λύκους”. Ένας δημοσιογράφος οφείλει να το γνωρίζει αυτό. Οφείλει να γνωρίζει πως τα άρθρα που κυκλοφορούν για “εμπόριο και παράνομες εξαγωγές” στηρίζονται σε ρητορική μίσους και ρατσισμου. Οφείλει να ψάξει τις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης των καλεσμένων του, ώστε να δει έστω σε πόσο κοινό απευθύνονται. Οφείλει να γκουγκλάρει βασικές έννοιες, εφόσον δεν τις γνωρίζει, όπως “experiments in animals”/ “pet transporters”/”adoption fee” κτλ. Οφείλει, εαν έχει πάει έστω και μία φορτά διακοπές εντός Ελλάδος, πώς γίνεται τα αδέσποτα που ζητιάνευαν στην ταβέρνα όπου έφαγε να είναι τόσο προσοδοφόρα, και αυτό να μην το έχει καταλάβει κανείς.

Οι συκοφαντίες και οι θεωρίες συνομωσίας, που επικυρώνονται εμμέσως ή αμμέσως εδώ και δεκαετίες από δημοσιογράφους, πολιτικούς και τοπικές αρχές, ανάγκασαν πάνω από 180 σωματεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό να συνυπογράψουν ανοιχτή επιστολή στην κυβέρνηση, εξηγώντας τα αυτονόητα – κάτι που αποτέλεσε παγκόσμια πρώτη (διορθώστε μας εαν γνωρίζεται εθελοντές σε οποιοδήποτε άλλο κράτος να έχουν φτάσει σε αυτό το σημείο).

Οι συκοφαντίες και οι θεωρίες συνομωσίας, που επικυρώνονται εμμέσως ή αμμέσως εδώ και δεκαετίες από δημοσιογράφους, πολιτικούς και τοπικές αρχές, ανάγκασαν πάνω από 180 σωματεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό να συνυπογράψουν ανοιχτή επιστολή στην κυβέρνηση, εξηγώντας τα αυτονόητα – κάτι που αποτέλεσε παγκόσμια πρώτη (διορθώστε μας εαν γνωρίζεται εθελοντές σε οποιοδήποτε άλλο κράτος να έχουν φτάσει σε αυτό το σημείο).

Είστε δημοσιογράφος; Βοηθήστε μας να αποκαταστήσουμε την αλήθεια. Επικοινωνήστε μαζί μας στο: [email protected] Για περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά το θέμα, ακολουθήστε αυτόν τον σύνδεσμο.

Μοιράσου το άρθρο

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *